De ELSA Labs werken aan mensgerichte AI: AI die niet alleen technologisch vooruitstrevend is, maar ook aansluit bij publieke waarden, mensenrechten en maatschappelijke behoeften. De kennis en inzichten uit deze labs dragen bij aan praktische methoden, kaders en richtlijnen voor verantwoorde AI-toepassing.
Mensgerichte AI in concrete domeinen
De AiNed ELSA Labs doen onderzoek binnen specifieke publieke en private toepassingen. Daarbij worden ELSA-aspecten (ethisch, juridisch, sociaal en economisch) integraal meegenomen in de ontwikkeling en inzet van AI. De projecten testen en verfijnen bestaande kaders en ontwikkelen nieuwe handvatten om AI daadwerkelijk in dienst te stellen van mensen en het algemeen belang.
De toegekende projecten
Value Alignment in Medical AI (VAMAI)
Hoofdaanvrager: Karin Jongsma (UMC Utrecht)
AI moet in lijn zijn met de waarden van gebruikers (patiënten en zorgprofessionals) om de voordelen voor de medische praktijk te realiseren. Het Value Alignment in Medical AI (VAMAI) elsa AI-lab streeft er daarom naar om de ontwikkeling en implementatie van medische AI af te stemmen op gebruikerswaarden door gebruik te maken van een patiëntgestuurde, interdisciplinaire, viervoudige helix-benadering. Het VAMAI ELSA-lab zal analyseren welke waarden relevant zijn en inzicht krijgen in hun relatie tot vertrouwen in AI en tot eerlijkheid. De bevindingen zullen worden vertaald naar praktische richtlijnen die breed in de geneeskunde kunnen worden toegepast.
E3LSA AI Lab for Energy and Sustainability (AI4ES)
Hoofdaanvrager: Thomas Hoppe (Universiteit Twente)
AI4ES streeft ernaar verantwoordelijke AI te ondersteunen voor slim energiebeheer en duurzame innovatie. Het project draagt bij aan zowel 'AI voor duurzaamheid' – AI die bijdraagt aan duurzame praktijken – als 'Duurzame AI' – AI met een verminderde ecologische voetafdruk. Het ontwikkelt mede procedures die organisaties ondersteunen en onderzoekt de impact van AI op energiesystemen, waarbij milieu-, economische, ethische, juridische en sociale uitdagingen worden aangepakt (E3LSA).
Onderdeel van AiNed en het Nationaal Groeifonds
De projecten maken deel uit van het AiNed-programma, gefinancierd door het Nationaal Groeifonds en uitgevoerd door de AI Coalitie voor Nederland (AIC4NL). Met een investering van €204,5 miljoen stimuleert AiNed de ontwikkeling en toepassing van verantwoorde AI binnen bedrijven, overheden en kennisinstellingen. Zo wordt gewerkt aan een sterke, duurzame en toekomstbestendige AI-positie voor Nederland.
